Jeśli masz dzieci, pewnie dobrze znasz ten scenariusz: rano przychodzisz do przedszkola i na drzwiach wita Cię informacja z ostrzeżeniem: „Szanowni rodzice, w przedszkolu pojawiły się wszy. Prosimy o dokładne sprawdzenie głów swoich dzieci”. Być może ta nieprzyjemna wiadomość trafi również do Twojej skrzynki e-mailowej. Początkowy szok ustąpi miejsca natychmiastowej kontroli głów Waszych pociech. W idealnym przypadku wszyscy odetchną z ulgą – Wasze dziecko nie ma wszy. Ale co zrobić, jeśli jednak odkryjecie małych nieproszonych gości?
Wszy nie są oznaką braku higieny i mogą pojawić się w każdej rodzinie. Kluczem do sukcesu jest szybka reakcja, dokładność i ostrożność, aby problem nie rozprzestrzenił się dalej.
Mała, prawie niewidoczna wesz
Wesz dziecięca to mały bezskrzydły pasożyt, który osiedla się we włosach, zwłaszcza w okolicy skroni i uszu. Owad ten żywi się krwią, którą wysysa ze skóry głowy. Samica wszy składa jaja, zwane gnidami, i mocno przykleja je do cebulek włosów blisko skóry. Po około tygodniu z jaj wykluwają się larwy, które natychmiast zaczynają wysysać krew, kontynuując cały cykl. Gnidy często można łatwo przeoczyć lub pomylić z łupieżem, ale podczas gdy łupież łatwo znika po umyciu lub delikatnym przedmuchaniu, gnidy pozostają na włosach. Są mocno przytwierdzone do włosów i można je usunąć tylko mechanicznie, czyli ręcznie lub specjalnym grzebieniem. Co gorsza, wszy trzymają się włosów jak kleszcze, dosłownie. Za pomocą małych pazurków przyczepiają się do włosów i nie puszczają. Okres inkubacji? W przypadku wszy nie istnieje. Gdy tylko larwa się wykluje, natychmiast zaczyna ssać krew.
Objawy i przenoszenie
Do przenoszenia wszy dochodzi najczęściej podczas bliskiego kontaktu z osobą zarażoną – zazwyczaj w rodzinach, przedszkolach, szkołach lub na zajęciach pozalekcyjnych. Wszy nie skaczą ani nie latają, przenoszone są głównie poprzez wspólne używanie przedmiotów osobistych, takich jak grzebienie, czapki, chusty lub ozdoby do włosów. Ważną wskazówką pozwalającą stwierdzić, czy wszy są nadal aktywne, jest lokalizacja gnid. Gnidy znajdujące się blisko skóry głowy oznaczają, że prawdopodobnie są pełne życia, podczas gdy gnidy znajdujące się dalej od skóry są zazwyczaj puste lub martwe.
Jak rozpoznać, że Ty lub Twoje dziecko macie wszy? Do głównych objawów należą:
- Intensywne swędzenie skóry głowy i częste drapanie.
- Drobne rany i zadrapania powstałe w wyniku drapania podrażnionych miejsc.
- Łaskotanie lub ruch wszy we włosach, który jest szczególnie odczuwalny wieczorem, kiedy wszy są bardziej aktywne.
- Bezsenność i niepokój, które mogą być spowodowane ciągłym swędzeniem i dyskomfortem.
- Widoczne gnidy we włosach, co jest jednoznacznym objawem obecności wszy.
Jak skutecznie się ich pozbyć
Jeśli w Twoim otoczeniu pojawią się wszy, żel do włosów przeciw wszom może być przydatnym środkiem zapobiegawczym. Żel ten tworzy na włosach warstwę ochronną, która zapobiega przyczepianiu się wszy i gnid.
W dzisiejszych czasach nie trzeba już obcinać dzieciom włosów na krótko, bo nawet z długimi włosami można skutecznie walczyć z wszawicą. Najskuteczniejszym sposobem usuwania wszy jest czesanie gęstym grzebieniem, znanym jako grzebień na wszy. Zwykłe mycie włosów nie wystarczy, ponieważ wszy są odporne i wymagają specjalnych produktów przeznaczonych do ich usuwania. Szampony zawierają olejki eteryczne, które mają na celu albo zabicie wszy i gnid, albo mechaniczne zakłócenie ich zdolności do przetrwania. Podczas stosowania szamponów często konieczne jest powtórne mycie po kilku dniach, ponieważ niektóre preparaty mogą nie zniszczyć wszystkich jajeczek za pierwszym razem.
Kolejnym ważnym krokiem jest profilaktyka. Nie zapomnij zdezynfekować miejsc, w których przebywało dziecko, wymienić pościel, wyprać ubrania i czapki, a także wyczyścić wszystkie grzebienie. Stosowanie środków przeciw wszawicy należy powtórzyć po tygodniu, aby mieć pewność, że wszy nie powrócą.
Pierwsza pomoc, którą znajdziemy w domu
Jeśli znajdziesz się w sytuacji, w której nie masz pod ręką specjalnych środków przeciw wszawicy, istnieje kilka domowych metod, które mogą Ci pomóc. Chociaż nie są one tak skuteczne jak specjalistyczne produkty, mogą okazać się przydatne w nagłych wypadkach. Oto kilka wskazówek:
1. OLEJ KOKOSOWY
Olej kokosowy to świetna alternatywa, która może pomóc w zwalczaniu wszy. Nanieś odpowiednią ilość oleju kokosowego na włosy, dokładnie wmasuj w skórę głowy i pozostaw na co najmniej 30 minut. Następnie dokładnie umyj włosy i przeczesz je gęstym grzebieniem.
2. OCET
Ocet może pomóc w usunięciu gnid z włosów. Wymieszaj takie same ilości octu i wody, nanieś na włosy i pozostaw na 15-20 minut. Następnie dokładnie umyj włosy i przeczesz je.
3. OLEJEK Z DRZEWA HERBACIANEGO
Ten naturalny olejek ma działanie odstraszające i może odstraszać wszy. Dodaj kilka kropli olejku z drzewa herbacianego do szamponu lub wymieszaj go z olejem bazowym (np. oliwą z oliwek) i nanieś na włosy. Pozostaw na co najmniej 30 minut, a następnie umyj i wyczesz włosy.
4. GĘSTY GRZEBIEŃ
Użyj gęstego grzebienia, żeby wyczesać wszy i gnidy. Nawet jeśli nie masz specjalnego grzebienia do wszy, możesz użyć dowolnego grzebienia z drobnymi zębami. Codziennie dokładnie czesz włosy, żeby usunąć jak najwięcej wszy i gnid.
5. PROSTOWNICA DO WŁOSÓW
Skutecznym pomocnikiem w usuwaniu gnid może być prostownica do włosów. Wysokie temperatury powodują pękanie gnid i ich odrywanie się od włosów.
Pamiętaj, że chociaż te domowe metody mogą być pomocne, zawsze najlepiej jest używać specjalnych środków przeciw wszawicy. Nie zapominaj też o profilaktyce – regularnie sprawdzaj włosy i dbaj o higienę.
